Kto się boi czarnego luda.

I pseudo naukowcy.

Ponizszy tekst ze strony msn

AI odbiera nam zdolność myślenia. Naukowcy biją na alarm

Autor: Paweł Rożyński

Z badania National Education Union (NEU) przeprowadzonego wśród nauczycieli szkół średnich w Wielkiej Brytanii wynika, że aż dwie trzecie pedagogów zauważyło pogorszenie kompetencji u uczniów. Twierdzą oni, że dzieci przestają poprawnie pisać, polegając na technologii zamiany mowy na tekst (voice-to-text). Podobne badanie Oxford University Press pokazało, że sześciu na dziesięciu brytyjskich uczniów uważa, iż AI negatywnie wpłynęła na ich umiejętności szkolne. Eksperci zaznaczają przy tym, że długofalowy wpływ AI na zdolności poznawcze uczniów pozostaje niejednoznaczny i wymaga dalszych badań

Myślenie na skróty. Uczniowie coraz częściej oddają pracę AI

Psychologowie edukacyjni zwracają uwagę na zjawisko „outsourcingu poznawczego” – procesu, w którym mózg przestaje tworzyć nowe połączenia neuronowe, ponieważ gotowe odpowiedzi są dostarczane natychmiastowo przez algorytm. Bez wysiłku związanego z aktywnym poszukiwaniem informacji, proces zapamiętywania staje się powierzchowny, a wiedza nietrwała.

AI chroni inne modele przed usunięciem. Naukowcy zaskoczeni wynikami badań

„Uczniowie tracą podstawowe umiejętności – myślenie, kreatywność, pisanie, a nawet prowadzenie rozmowy” – mówi jeden z badanych przez NEU nauczycieli, cytowany przez „The Guardian”. Inny podkreśla, że „AI niszczy to, czym jest nauka – rozwiązywanie problemów, krytyczne myślenie i współpracę”.

Rząd Wielkiej Brytanii zapowiada cyfrową rewolucję, planując narzędzia AI do indywidualnego nauczania dla 450 tys. uczniów z mniej uprzywilejowanych środowisk. Jednak część ekspertów ostrzega przed nową formą nierówności, w której zamożni uczniowie będą mieli dostęp do mentorów-ludzi, podczas gdy biedniejsi zostaną pozostawieni z „tańszymi” botami, co może upośledzić ich kompetencje społeczne.

Wśród 9 tys. nauczycieli aż 49 proc. sprzeciwia się wprowadzeniu korepetytorów AI (popiera go tylko 14 proc.). Pedagodzy obawiają się zastępowania relacji międzyludzkich technologią i braku motywacji u uczniów. Jednocześnie występuje tu pułapka podwójnych standardów: 76 proc. nauczycieli używa AI do zadań administracyjnych i planowania lekcji, choć z przerażeniem obserwuje, jak w rękach uczniów staje się ona „drogą na skróty”. Obecnie 49 proc. szkół nie posiada zasad korzystania z AI przez nauczycieli, a 66 proc. nie ma regulacji dla uczniów.

Nie tylko edukacja. AI zmienia sposób pracy i podejmowania decyzji

Zjawisko dotyczy także szkół wyższych i świata pracy. Badanie MIT wykazało, że studenci piszący eseje z ChatGPT wykazują mniejszą aktywność w sieciach mózgowych odpowiedzialnych za przetwarzanie poznawcze, pamięć i planowanie. Mają też większe trudności z cytowaniem własnych tekstów.

Z kolei analiza 900 zadań pracowników umysłowych przeprowadzona przez Microsoft i Carnegie Mellon University wykazała że im większa wiara w możliwości AI, tym mniejszy wysiłek wkładano w myślenie krytyczne. Rola człowieka ograniczała się do sprawdzania odpowiedzi maszyn, co osłabia zdolność samodzielnego rozwiązywania problemów.

Inny przykład to korzystanie z narzędzi AI w medycynie. Badanie Harvard Medical School wykazało, że wsparcie AI pomogło części lekarzy, ale zaszkodziło innym (np. radiologom w interpretacji zdjęć rentgenowskich) z powodów, których badacze do końca nie rozumieją.

Prof. Wayne Holmes (UCL) opisuje to jako atrofię poznawczą – pogorszenie umiejętności po korzystaniu z AI. Zauważa: „Rezultaty są lepsze, ale nauka – gorsza”. Z kolei szwajcarski badacz Michael Gerlich wskazuje na „koszt poznawczy” wynikający z cognitive offloading, czyli delegowania myślenia na technologię.

Dzięki AI uczą się tylko dwie godziny dziennie. Rewolucyjne szkoły odmienią edukację?

Naukowcy ostrzegają przed narastającym „intelektualnym długiem” – sytuacją, w której dzisiejsze ułatwienia spłacimy w przyszłości brakiem ekspertów zdolnych do krytycznej oceny błędów popełnianych przez samą sztuczną inteligencję.

A co na to wszystko firmy dostarczające narzędzia AI? Jayna Devani z OpenAI, cytowana przez BBC, przyznaje, że firma jest świadoma debaty, która się odbywa: „Zdecydowanie nie uważamy, że studenci powinni używać ChatGPT do zlecania pracy”. Sugeruje traktowanie go jak korepetytora, który rozkłada trudne pytania na części, a nie jak dostawcę gotowych odpowiedzi. Prof. Holmes dodaje jednak, że AI to nie kalkulator – uczniowie muszą rozumieć, jak działa jej rozumowanie i weryfikować wyniki.

AI niszczy samodzielne myślenie? Naukowcy biją na alarm

ChatGPT wchodzi w reklamy na wielką skalę. Ambicje sięgają 100 mld dol.

A na co dzień o poranku, przy kieliszku panie Janku?

---